manifest programowy

Ślonzoki Razem – manifest programowy

Teroźny Ślonsk je krajŷm, we kierym jego autochtony som coroz barżyj gorszym zortŷm obywateli. Ani we jego polskij, ani we czeskij tajle niŷ majom nos w zocy. Ślonskij kultury, samoidentyfikacje, gyszichty. A tym barżyj blank inakszego ȏd polskigo mustra regiyrowanio a administrowanio.

Partia Ślonzoki Razem je ȏdpowiedziom na ta sytuacyjo! Partia Ślonzoki Razem włazi do polityki skirz tego, coby na kożdym jej poziomie mieć starość o te, fundamentalne do nos, gyszefty:

  1. Samomianowani

  2. Gyszichta a kultura

  3. Ślonsko godka (kiero jedni mianujom włosnom godkom a insi ino dialektym)

  4. Edukacjo regionalno

  5. Województwo richtig ślonski.

  1. Juże godnij, jak 20 lot Ślonzoki majom starość o uznanie nos jako grupa etniczno, nacyjo, etniczno myńszość. Bez te roki zrychtowali my pora organizacyj ślonskij nacyje, narychtowali zmiany we polskich zakonach, sebrali pode tymi projektami 140 000 unterszriftow. Psinco to dało! Tera czas, coby ze postulatami tymi iś do polityki. I godać wyraźnie: bydymy społupracować ze kożdym, fto pomoże nom ta sprawa ciś do przodku. Ze tym, fto we tym pomogoł nom niŷ bydzie, we inszych geszeftach tyż społupracować niŷ bydymy.

  2. Gyszichta. Dali my sie Polokom spodobać, co naszo gyszichta je jednako ze polskom. Ślonzokom a Polokom trzeja durś spominać, co to niy je prowda. Od XII do XX storoczo niy mieli my ze Polskom nic spulnego krom wojyn, kiere my ze Polskom wiedli. Bez 800 lot naszo kultura rodziła sie a rozwijała blank inakszyj jak Polsko. Baji tako autonomio – niy je prowdom, co chcymy autonomie skirz tego, co mieli my jom za Saryj Polski, we rokach 1922-1939. Chcymy jom skuli tego, co chneda cołko nasza geszichta, to geszichta Ślonska autonomicznego, we państwie czeskim, austriackim. Od XV do XVIII storoczo mieli my autonomio ze Sejmym Ślonskim. Wziyni nom ja dziepiyro Prusoki.

Nacyjo, kiero przepomni swojij geszichty, traci tyż włosne samomianowani, autoidentyfikacjo. Bestuż naszo partyjo idzie do polityki, coby muc społudecydować o standardach polityki historycznŷj na Wiyrchnim Ślonsku.

  1. Godka – jednom ze nojważniejszych tajli samomianowanio je godka. Kiej przepomnisz swoji godki, przepomnisz tyż, kim eś je! Som my piyrszom politycznom ogranizacjom na Ślonsku, kiero niy ino godo o chroniyniu godki – ale tyż sama rychtuje we nij swoji dokumenty, kiero we ni rajcuje. Skuli tegom co my som jedynom partiom ślonskom a niy polskom na Ślonsku.

Deklarujymy, co wdycki we polityce bydymy godać po ślonsku! Coby pokozać, iże to niy je, jakby nom chcieli wciś, godka domowo, godka prywatno – ino rychtyczno godka autochtonów Wierchnigo Ślonska. My się jij niy wyrzekomy, my jom richtig momy we zocy, pszajemy jij.

I jak ze geszichtom – idymy do polityki, coby naszyj godce nadać we regionie tako ranga, jako sam winna mieć. Kiej we Warszawie oboczom, co sam we amtach rychtuje się po ślonsku dokumenty, co sam godka odżywo – uwdy bydom yntliś musieli jom uznać!

  1. Wszyjsko to wymago edukacje regionalnyj. Coby śląskie bajtle wiedziały – jak to pedziała polsko poetka – „skąd nasz ród”. Nale naszo wizja edukacje regionalnyj to niy je jedna abo dwie lekcje we tydniu. My chcymy takigo mustra, co o regionie godo się na kożdyj lekcje. Na biologie, matematyce, fizyce, chemie. Zawdy idzie choby spomnieć, co chop, kiery wynod taki abo inakszy dinks boł samstond. Uwdy bajtle oboczom, jaki srogi je nasz udział we europejskij cywilizacje. Poranoście Ślonzoków, kierzy nafasowali Prymio Nobla – to ino maluśki koncek tego naszego udziału.

Niy trzeja ani godać, co ni mo sie nic do godki we materie edukacje regionalnyj – i tyż skuli tego idymy do polityki!

  1. Teroźne województwo ślonski je takie ino ze miana. 52% jego terytorium to niy je żodyn Ślonsk ino Małopolska. Ze wtoryj zajty – ni ma we nim Opolo, stolicy Wiyrchnigo Ślonska.Ni ma cołkij zachodnij tajle, kiero tera je we województwie opolskim. Do nos ni ma województwa ślonskigo bez Opolo a ze Sosnowcem, Częstochową, Żywcem. Bydymy korzystać ze kożdyj okazje, coby spomogać tych, kierzy niy som Ślonskiym a bydom chcieli iś od nos weg. Bydymy korzystać tyż ze kożdyj przileżytości, coby sebrać do kupy wszyjski górnośląski ziymie. To pionte ze przikazań naszyj partie.

My niy chcymy osprawiać, co nasz program to innowacyjność, godnij geltu do Ślonska a inaksze fizymatynta. Kożdy przeca chce być innowacyjny a mieć godnij geltu do sia a do swojigo hajmatu! I kożdo tako inicjatywa wdycki poprymy. My godomy, co je do nos nojważniejsze. Do nos, niy mieszkańców województwa śląskiego ino Ślonzokow. Autochtonów, kierzy bez storocza zbudowali ta bogato kraina a tera muszom paczeć, jak ona ze kożdym rokiym je coroz barżyj biydnom prowincjom.

Kiej ta tendyncjo juże bydzie się zwyrtać, uwdy upomnymy się tyż o autonomio. Ale dziepiyro uwdy, kiej kożdy, fto sam przijedzie, oboczy, co sam na sztrekach je inszo godka, co sam sie mo inszych bohaterow, co sam Polok poczuje się choć trocha, jakby pojechoł za grenica. Ino uwdy Polok spokopi czamu trzeja nom autonomio dać.

Dugo cesta przed nami. Ale erbli my trocha ze rostomaitych kultur. Zacytowali my sam już polsko poetka, tuż na koniec ze inakszy, a tyż bliskij nom, kultury. Niymce padajom: Langsam aber sicher!”. I tak tyż po tyj ceście ku ślonskimu rozbudzyniu pudymy.

Sto rokuw nazod cesta ta wskozali nom wielgi ślonski patrioty, kierzy chcieli suwerennego ślonskigo państwa: Kożdoń,. Latacz a inaksi. My dzisio o secesje od Polski niy myślymy, bo przeca Poloków je sam u nos już godnij jak nos. Tera Ślonsk to tyż hajmat tych Przybycinów ze cołkij Polski. I my som ich radzi – jednako eli mo to być spulny hajmat, oni muszom uwożać tyż nos.

A bydom uwożać, eli Ślonzoki sam u sia bydom welować na partie ślonski a niy polski. Bo ino richtig śląsko partia poradzi mieć starość o ślonski gyszefty.

Na dzisio je ino jedna tako partio: Ślonzoki Razem.

Tłumaczenie na polski:

Współczesny Śląsk jest krainą, w której jej autochtoni są coraz bardziej obywatelami gorszej kategorii. Ani po polskiej ani po czeskiej stronie granicy nie szanuje się nas. Naszej kultury, tożsamości, historii. A także naszego jakże od odmiennego od polskiego stylu rządzenia i administrowania

Partia Ślonzoki Razem jest odpowiedzią na tę sytuację. Partia Ślonzoki Razem wchodzi do polityki po to, by na każdym je poziomie dbać o najbardziej fundamentalne dla nas sprawy:

  1. Tożsamość i samookreślenie

  2. Historia i kultura

  3. Mowa śląska (którą jedni uważają za samodzielny język a inny tylko za dialekt)

  4. Edukacja regionalna.

  5. Województwo śląskie

  1. Już od ponad 20 lat czynimy starania o uznanie nas za grupę etniczną, narodowość, mniejszość etniczną. Przez lata te stworzyliśmy kilka organizacji narodowości śląskiej, przygotowaliśmy zmiany w polskim prawie, zebraliśmy pod tymi projektami ponad 140000 podpisów. Daremnie! Więc nastał czas, by samodzielnie iść z tymi postulatami do polityki. Mówiąc wyraźnie: jesteśmy gotowi współpracować z każdym kto będzie nas w tych działaniach wspierał. Z tymi, którzy takiej współpracy nie podejmą, my nie będziemy współpracować w innych dziedzinach.

  2. Historia. Pozwoliliśmy Polakom na wepchnięcie nam historii Polski jako naszej. Ślązakom i Polakom trzeba ciągle przypominać, że to nieprawda. Od XII do XX wieku nie mieliśmy z Polską nic wspólnego, poza wojnami które z nią toczyliśmy. W ciągu 800 lat nasza kultura powstała a rozwijała się zupełnie inaczej niż polska.

Na przykład ta autonomia – nie jest prawdą, że chcemy autonomii dlatego, iż mieliśmy ją w międzywojennej Polsce, w latach 1922-39. Chcemy jej dlatego, że stanowi nieodłączną część większości naszej historii. Nasza historia to historia autonomicznego Śląska w państwie czeskim czy austriackim. Autonomię odebrali nam dopiero Prusacy.

Naród, który zapomina swojej historii, traci też własną tożsamość. Dlatego nasza partia idzie do polityki, bo to właśnie tam decyduje się o standardach polityki historycznej na Górnym Śląsku.

3.Godka – jednym z najważniejszych elementów samoidentyfikacji jest język. Jeśli zapomni się swojego języka, zapomni się też, kim się jest. Jesteśmy pierwszą polityczną organizacją na Śląsku, która nie tylko mówi o chronieniu godki, ale też sam w niej przygotowuje swoje dokumenty, która po śląsku obraduje. Dlatego, że my jesteśmy partią śląską a nie polską partią na Śląsku.

Deklarujemy, że naszym językiem w polityce będzie śląsko godka. Żeby udowodnić, że nie jest to, jak chcą nam wmówić, język domowy, mowa prywatna – tylko autentyczna mowa autochtonów Górnego Śląska. My się jej nnie wyrzekamy, my ją naprawdę szanujemy i kochamy!

. I podobnie jak z historią, idziemy do polityki, aby w regionie nadać jej taką rangę, jaką powinna tu mieć. Gdy Warszawa przekona się, że tutaj w urzędach dokumenty powstają po śląsku, że godka tu odżywa – wówczas będą w końcu musieli ją uznać.

  1. Realizacja tych celów wymaga edukacji regionalnej. By ślaskie dzieci wiedziały – jak to powiedziała polska poetka – skąd nasz ród. Jednak nasza wizja edukacji regionalnej nie polega na jednej czy dwóch lekcjach tematycznych w tygodniu. My rozumiemy ją jako kompleksowy system obejmujący także lekcje innych przedmiotów, jak biologia, matematyka, fizyka, chemia.

Na każdej z nich można choćby wspomnieć, że taki czy inny wynalazca był Ślązakiem. Wtedy każdy będzie wiedział od dziecka, jak ogromny jest nasz udział w rozwoju cywilizacji europejskiej. Kilknastu Ślązaków – laureatów Nagrody Nobla – to tylko niewielki wycinek tego naszego wkładu.

Oczywistym jest, że aby mieć wpływ na edukację regionalną, trzeba istnieć w polityce. Także dlatego do niej idziemy.

  1. Obecne województwo śląskie jest takie tylko z nazwy. Aż 52% jego terytorium zajmują ziemie nie śląskie, lecz małopolskie. Z drugiej strony – nie ma w nim Opola, stolicy Górnego Śląska. Nie ma całej zachodniej części, leżącej obecnie w województwie opolskim. My nie uznajemy województwa śląskiego bez Opola, ale z Sosnowcem, Częstochową, Żywcem. Będziemy korzystać z każdej okazji, by wesprzeć działania mieszkańców tych ziem, które nie są częścią Śląska, a będą chcieli nasze województwo opuścić. Podobnie jak będziemy wciąż dokładać starań by w jednym województwie zebrać wszystkie górnośląskie ziemie. To piąte z przykazań naszej partii.

Nie chcemy tworzyć programów o tym, że jesteśmy innowacyjni albo że chcemy, aby więcej wypracowanych tu pieniędzy zostawało na Śląsku. To ględzenie pozbawione treści – bo przecież każdy chce być innowacyjny i mieć więcej pieniędzy dla siebie i swego regionu, swojej ojczyzny. Każdą inicjatywę rzeczywiście idącą tym kierunku poprzemy.

Jednak mówimy, co jest dla nas najważniejsze. Dla nas, lązaków a nie mieszkańców województwa śląskiego! Autochtonów, którzy na przestrzeni stuleci zbudowali bogactwo tej krainy, a teraz muszą patrzeć, jak z każdym rokiem staje się coraz bardziej ubogą prowincją.

Kiedy tę tendencję uda się już odwrócić, wtedy upomnimy sięteż o autonomię. Ale dopiero wówczas, gdy każdy, kto tu przyjedzie, przekoan się, że tu na ulicach mówi się innym językiem, że tu czci się innych bohaterów. Gdy przyjeżdżający tu Polak poczuje się choć trochę jak za granicą. Wówczas zrozumie, że my po prostu na autonomię zasługujemy.

Długa droga przed nami! Ale my wzięliśmy wiele wartościowych cech z różnych kultur. Zacytowaliśmy już polską poetkę, więc teraz zacytujemy przysłowie z innej, a też bliskiej nam kultury. Niemieckiej. Brzmi ono „Langsam aber sicher”. Powoli ale dokładnie. I tak właśnie będziemy drogą w kierunku śląskiego rozbudzenia.

Sto lat temu drogę tę wskazali nam wielcy śląscy patrioci, domagający się wówczas suwerennego śląskiego państwa: Kożdoń, Latacz i inni. My dziśo secesji z Polski nie myślimy, bo przecież dziś Polaków jest tu już więcej, jak nas. Dzisiejszy ląsk to także ich ojczyzna, nawet jeśli nazywają go małą ojczyzną. I my ich szanujemy, ale je sli to ma być nasza wspólna ojczyzna, oni muszą także szanować nas.

A będą szanować wówczas, gdy Ślązacy będą głosować na ślaskie, a nie polskie partie. Bo tylko prawdziwie śląska partia będzie dbać o fundamentalne dla Ślązaka sprawy.

Jak na razie taka partia jest tylko jedna:

Ślonzoki Razem.